Vài điều bạn cần biết về vị trí thường trực Ban Bí thư

Đại hội 14 vừa hạ màn, dàn lãnh đạo mới của Đảng Cộng sản đã ra mắt quốc dân, đánh dấu một giai đoạn vận hành mới của thượng tầng chính trị Việt Nam. [1]

Giữa những chức danh thu hút sự chú ý của công luận, có một vị trí được xem là chủ chốt trong bộ máy lãnh đạo đảng và nhà nước nhưng lại ít được bàn luận hơn những “trụ cột” khác, đó là: thường trực Ban Bí thư. 

Ngay trong ngày bế mạc Đại hội 14, chủ nhân của chiếc ghế thường trực Ban Bí thư khóa mới đã lộ diện – vẫn là ông Trần Cẩm Tú. [2] Dẫu vậy, không phải ai cũng thực sự hiểu rõ quyền hạn và tầm ảnh hưởng của vị trí quan trọng này. 

Một trụ mới của “triều đình”

Trước đến nay, chúng ta vẫn quen gọi bốn vị trí quyền lực nhất của hệ thống chính trị là “tứ trụ triều đình”, bao gồm: tổng bí thư, chủ tịch Quốc hội, thủ tướng Chính phủ, và chủ tịch nước. 

Tuy nhiên, từ ngày 8/9/2025, “tứ trụ” đã chuyển thành “ngũ trụ” khi Ban chấp hành Trung ương (BCHTƯ) ban hành Quy định số 368-QĐ/TW. [3] Theo văn bản này, chức danh thường trực Ban Bí thư được thêm vào nhóm lãnh đạo chủ chốt của đảng và nhà nước, bên cạnh bốn chức danh kể trên. 

Trước đó, theo Kết luận số 35/KL-TW của Bộ Chính trị ban hành năm 2022, chức danh này thuộc nhóm lãnh đạo cấp cao, cùng vị thế chính trị với các chức danh sau: ủy viên Bộ Chính trị, ủy viên Ban Bí thư, chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, chánh án Toà án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, phó chủ tịch nước, phó thủ tướng Chính phủ và phó chủ tịch Quốc hội. [4]

Dù vậy, không cần chờ đến khi ban hành Quyết định số 638, thường trực Ban Bí thư đã thường xuyên xuất hiện tại các cuộc họp của lãnh đạo chủ chốt và được giới thiệu như là một lãnh đạo chủ chốt. Đơn cử là phiên họp thường kỳ của lãnh đạo chủ chốt vào tháng 8/2024 sau khi Tô Lâm lên làm tổng bí thư. [5] Báo Điện tử Chính phủ ghi rõ dự họp có các ủy viên Bộ Chính trị gồm Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, và Thường trực Ban Bí thư Lương Cường. Ta cũng thấy cách đưa tin tương tự ở các cuộc họp lãnh đạo chủ chốt khác. [6]